Gebelikte Genital Enfeksiyonlar: En Sık Görülen 5 Enfeksiyon ve Bilinmesi Gerekenler

Gebelikte Genital Enfeksiyonlar: Tanı, Tedavi ve Olası Riskler

Uz. Dr. Deniz Gökalp — Kadın Hastalıkları, Doğum ve Tüp Bebek Uzmanı

Gebelik döneminde annenin genital florasında bulunan bazı mikroorganizmalar hem annenin sağlığını hem de bebeğin gelişimini doğrudan etkileyebilir. Her enfeksiyon aynı seviyede risk taşımaz; bazıları zararsız seyrederken bazıları erken doğum, su gelmesi veya yenidoğanda enfeksiyon gibi ciddi problemlere yol açabilir.

Bu rehberde gebelikte en sık sorulan beş genital enfeksiyonu ele alıyorum:
Candida, Gardnerella, Grup B Streptokok (GBS), HPV ve HSV.

Candida Vajiniti (Maya Mantarı Enfeksiyonu)

Gebelikte Neden Sık Görülür?

Gebelikte artan östrojen ve glikojen düzeyleri, vajinal ortamı maya mantarının çoğalması için daha elverişli hâle getirir. Bu nedenle gebelerin yaklaşık %20–30’unda Candida vajiniti görülür.

Belirtiler

• Yoğun kaşıntı
• Peynir kesiği şeklinde akıntı
• Vajinal yanma
• Cinsel ilişkide ağrı

Tanı

• Vajinal muayene
• Mikroskobik inceleme
• Gerekirse kültür

Tedavi

• Gebelikte topikal antifungaller ilk tercihtir.
• Terakonazol, klotrimazol, mikonazol güvenle kullanılabilir.
• Oral flukonazol gebelikte önerilmez (özellikle 1. trimesterde).

Gebelikte Oluşturabileceği Riskler

Candida vajiniti erken doğuma yol açmaz, bebekte anomali oluşturmaz. Yalnızca anne konforunu bozar.
Doğum sırasında bebeğe bulaşması nadirdir; bulaşırsa pamukçuk görülebilir.

Gardnerella vaginalis / Bakteriyel Vajinozis (BV)

Gebelikte Neden Önemlidir?

BV, vajinal floranın bozulmasıyla oluşur ve gebelikte bazı riskler oluşturabilir.

Belirtiler

• Gri-beyaz, balık kokulu akıntı
• Koku özellikle ilişki sonrası artar
• Kaşıntı genelde görülmez

Tanı

• Amsel kriterleri
• Vajinal pH ölçümü
• Mikroskopide clue cell

Tedavi

Gebelikte:

• Metronidazol
• Klindamisin
  güvenle kullanılabilir.

Gebelikte Riskleri

• Erken doğum
• Erken membran rüptürü (su gelmesi)
• Doğum sonrası rahim içi enfeksiyon riskinde artış

BV özellikle tekrarlayan düşük veya erken doğum öyküsü olan gebelerde önemlidir.

Grup B Streptokok (GBS)

Nedir? Vajinada Bulunması Normal midir?

GBS, kadınların %10–30’unda vajina ve rektumda zararsız şekilde bulunabilir. Vajinal flora elemanı değildir ancak taşıyıcılık yaygındır.

Tarama Ne Zaman Yapılır?

36–37. gebelik haftalarında tüm gebelere vajinal-rektal GBS taraması yapılır.

Neden Önemlidir?

Doğum sırasında bebeğe geçebilir ve ciddi sorunlara yol açabilir:

• Yenidoğanda sepsis
• Pnömoni
• Menenjit

Tedavi

• Gebelik boyunca tedavi gerekmez.
• Doğum sırasında damardan penisilin / ampisilin uygulanır.

Gebelikte Riskler

Anne için risk genelde düşüktür, ancak yenidoğanı korumak için doğumda verilen antibiyotik hayati önem taşır.

HPV (Human Papilloma Virus)

Gebelikte HPV Yaygın mıdır?

Evet. Bağışıklık değişimlerinden dolayı siğiller büyüyebilir veya sayıca artabilir.

Tanı

• Smear
• HPV DNA testi
• Gerekirse kolposkopi

Tedavi

Gebelikte tercih edilen yöntemler:

• Kriyoterapi
• TCA uygulamaları

Imiquimod gebelikte önerilmez.

Bebeğe Bulaşır mı?

Çok nadiren doğum sırasında bulaş olabilir ve laringial papillomatozis görülebilir.
Ancak çok düşük bir ihtimaldir. Bu nedenle HPV varlığı sezaryen için tek başına bir indikasyon değildir.

Gebelikte Riskler

• Genital siğillerin büyümesi
• Smear anormallikleri genelde stabil seyreder
• Doğum sonrası takip yeterli olur

HSV (Herpes Simpleks Virüsü) – Genital Uçuk

Gebelikte Neden Önemlidir?

Özellikle doğuma yakın dönemde ilk kez enfekte olan annelerde bebek için ciddi bulaş riski vardır.

Belirtiler

• Ağrılı veziküller
• Yanma, batma
• İdrarda yanma

Tanı

• Klinik muayene
• PCR testi

Tedavi

• Acyclovir ve valacyclovir gebelikte güvenlidir.

36.haftadan itibaren baskılama tedavisi uygulanır.

Gebelikte Riskler

• İlk enfeksiyon: düşük riski, erken doğum
• Doğumda aktif lezyon: yenidoğan HSV (menenjit, sepsis)

Aktif lezyon varsa sezaryen önerilir.

Gebelikte Genital Enfeksiyonları Önlemek İçin Öneriler

• Probiyotik kullanımı
• Pamuklu iç çamaşırı
• Islak mayo ile kalmamak
• Vajinal duşlardan kaçınmak
• Gereksiz antibiyotik kullanımından uzak durmak
• Cinsel yolla bulaşan enfeksiyonlara karşı kondom kullanmak

Doğru teşhis ve uygun tedavi ile genital enfeksiyonların büyük kısmı tamamen kontrol altına alınabilir.

Sonuç

Gebelikte görülen genital enfeksiyonlar çoğu zaman doğru yönetildiğinde hem anne hem bebek için güvenli şekilde tedavi edilebilir. Önemli olan, risk oluşturan enfeksiyonları doğru tanımak, taramaları zamanında yapmak ve gerektiğinde tedaviyi başlatmaktır.

Bu yazı hasta bilgilendirme amaçlıdır; her gebelik ve her hasta bireysel olarak değerlendirilmelidir.